Als je cv-ketel lawaai maakt bij het aanslaan, komt dat in de meeste gevallen door uitzetting van metalen onderdelen, lucht in het systeem of een verstoorde ontsteking. Het geluid verschilt per oorzaak: een klop, tik, bonk of gegorgel wijst elk naar een ander probleem. Hieronder lees je wat het geluid betekent en wanneer je er iets aan moet doen.
Wat veroorzaakt lawaai bij het aanslaan van een cv-ketel?
Bij het aanslaan schakelt de ketel van koud naar warm in een relatief korte tijd. Die snelle temperatuurwisseling zorgt voor uitzetting van metaal. De warmtewisselaar, brander en het branderdeksel zitten strak op elkaar en bewegen bij uitzetting net iets ten opzichte van elkaar. Dat levert een enkelvoudige tik of klop op, precies op het moment dat de ketel aanslaat. Dit is een veelvoorkomend verschijnsel en hoeft niet meteen te betekenen dat er iets kapot is.
Andere mogelijke oorzaken zijn lucht in de leidingen, kalkafzetting in de warmtewisselaar of een probleem met de gastoevoer. Elk van die situaties geeft een ander soort geluid.
Overzicht van geluiden en hun betekenis
- Enkelvoudige tik of klop: Uitzetting van de warmtewisselaar, brander of het branderdeksel. Normaal bij oudere ketels of bij ketels die lang niet aan zijn geweest.
- Gorgelend of kloppend geluid: Lucht in het verwarmingssysteem. De lucht zorgt voor onregelmatige doorstroming en hoorbaar geruis.
- Bonkend of ratelend geluid: Kalkafzetting in de warmtewisselaar. Water dat over kalklagen stroomt, verhit ongelijkmatig en geeft een harde bonk (ook wel “ketelen” genoemd).
- Zoemen of fluiten bij de ontsteking: Een verstoorde of vertraagde ontsteking. Gas dat zich even ophoopt voor het ontbrandt, geeft een korte dreun of fluit.
- Aanhoudend tikken of tikken in de leidingen: Uitzetting van de aanvoer- of retourleiding. Normaal, maar te verminderen door de druk te controleren.
Wanneer is het geluid onschuldig?
Een enkele tik of klop op het moment dat de ketel aanslaat is in veel gevallen onschuldig. Metaal zet nu eenmaal uit bij warmte. Als het geluid elke keer hetzelfde is, snel voorbijgaat en de ketel verder normaal werkt, is er geen reden voor paniek. Dit geldt zeker voor oudere ketels waarbij de onderdelen al enige slijtage hebben en minder strak op elkaar sluiten.
Controleer wel even de waterdruk op de manometer (het wijzertje op de ketel). Een gezonde druk ligt bij de meeste ketels tussen 1,5 en 2 bar in koude toestand. Staat de druk lager, dan kan dat bijdragen aan geluiden bij het aanslaan.
Wanneer moet je actie ondernemen?
Niet elk geluid is onschuldig. Schakel een installateur in als:
- het geluid aanhoudt of steeds erger wordt;
- de ketel vaker uitvalt of storingscodes geeft;
- je een harde dreun hoort bij de ontsteking (kan wijzen op een te late of vertraagde ontbranding);
- het geluid gepaard gaat met een brandlucht of gaslucht (bel dan direct de gaslijn en verlaat de ruimte).
Kalkafzetting is een ander punt van aandacht. Als de ketel bonkt of rammelt bij het aanslaan en dat al langer speelt, is de kans groot dat de warmtewisselaar vervuild is. Een installateur kan de ketel ontkalken of een waterontharder adviseren, zeker in regio’s met hard leidingwater.
Zelf lucht ontluchten als oorzaak van het lawaai
Gorgelt de ketel bij het aanslaan en hoor je ook in de radiatoren lucht? Dan kun je zelf de radiatoren ontluchten. Draai de ontluchtingsschroef (het kleine koperen boutje bovenaan de radiator) een kwartslag los met een ontluchtingssleuteltje. Laat de lucht ontsnappen totdat er water uitkomt, draai dan meteen weer dicht. Controleer daarna de waterdruk van de ketel en vul bij tot 1,5 bar als de druk is gedaald.
Gaat het lawaai daarna niet weg, of vertoont de ketel andere klachten, dan is het verstandig om een erkende cv-installateur te laten kijken. Een periodieke onderhoudsbeurt, bij de meeste ketels aan te raden eens per jaar, voorkomt dat kleine geluiden uitgroeien tot grote reparaties.
Lees ook
