Een radiator aftappen doe je door het afvoerventiel onderaan de radiator open te draaien en het water op te vangen in een emmer. Dat klinkt eenvoudig, en dat is het ook, zolang je de juiste volgorde aanhoudt. Of je nu een radiator tijdelijk wilt verwijderen, een lekkage wilt verhelpen of een wand wilt schilderen: met de stappen hieronder doe je het veilig en zonder wateroverlast.
Wat heb je nodig?
Verzamel dit vooraf, zodat je niet halverwege hoeft te stoppen:
- Een emmer of bak (minimaal 5 liter, liefst meer)
- Oude handdoeken of absorberend doek
- Een verstelbare steeksleutel of radiatorsleutel
- Een ontluchtingssleuteltje (voor de ontluchtingsschroef bovenaan)
- Een stukje slang dat op de afvoernippel past (optioneel, maar handig)
Radiator aftappen: de stappen
Volg deze volgorde nauwkeurig. Sla je een stap over, dan kun je te maken krijgen met wateroverlast of een radiator die niet volledig leegloopt.
Stap 1: Zet de verwarming uit. Laat de radiator volledig afkoelen voordat je begint. Heet water uit een verwarmingssysteem kan 60 tot 80 graden zijn en zorgt voor brandwonden. Wacht minstens een uur na het uitschakelen van de verwarming.
Stap 2: Sluit de radiatorkraan af. Draai de thermostaatkraan (de regelknop aan de zijkant) helemaal dicht. Doe hetzelfde met de retourklep aan de andere kant van de radiator. Die zit soms onder een plastic dopje dat je er eerst af draait. Draai de klep met een steeksleutel rechtsom tot hij goed vastzit.
Stap 3: Leg doeken neer en zet de emmer klaar. Leg handdoeken onder de radiator en onder het afvoerventiel. Er komt altijd wat water langs, ook als je het goed doet.
Stap 4: Open de ontluchtingsschroef bovenaan. Zet je ontluchtingssleuteltje op de kleine schroef bovenaan de radiator en draai een halve slag los. Dit laat lucht in de radiator, waardoor het water straks goed kan wegvloeien. Je hoort een zacht sissend geluid als de lucht binnenkomt.
Stap 5: Open het afvoerventiel onderaan. Onderaan de radiator, vaak aan dezelfde kant als de retourklep, zit een afvoernippel. Draai deze los met je steeksleutel. Sluit je er een stukje slang op aan, dan kun je het water gericht in de emmer leiden. Draai niet te snel helemaal open: begin rustig zodat je het water kunt opvangen.
Stap 6: Laat de radiator volledig leegvloeien. Dit duurt afhankelijk van de grootte van de radiator een paar minuten. Een gemiddelde woonkamerradiator bevat al snel 2 tot 5 liter water. Controleer tussendoor of je emmer niet overloopt.
Stap 7: Sluit alles weer goed af. Draai het afvoerventiel stevig dicht. Sluit de ontluchtingsschroef. Open daarna de radiatorkraan en de retourklep weer. Als je de radiator tijdelijk hebt verwijderd, sluit dan de aansluitingen af met dopjes of sloffen zodat er geen water uit de leidingen loopt.
De radiator weer vullen na het aftappen
Zet na het werk de thermostaatkraan en de retourklep weer open. Het verwarmingssysteem vult de radiator automatisch bij via de cv-ketel, mits de waterdruk van de installatie op peil is (doorgaans tussen de 1,5 en 2 bar). Controleer de manometer op de cv-ketel. Is de druk te laag, dan vul je bij via de vulkraan van de ketel.
Ontlucht de radiator daarna opnieuw. Draai de ontluchtingsschroef open totdat er geen lucht meer ontsnapt en er alleen water uitkomt. Sluit de schroef dan direct. Een radiator die na het vullen nog lucht bevat, warmt ongelijk op of geeft kloppende geluiden.
Wanneer is aftappen niet verstandig om zelf te doen?
In de meeste gevallen is een radiator aftappen een klus die je zelf kunt uitvoeren. Maar er zijn situaties waarin je beter een installateur belt. Zijn de afsluitkranen verroest of kapot, dan kun je het systeem niet goed afsluiten en loop je het risico dat er water uit de leidingen blijft stromen. Ook als je de radiator verplaatst of leidingwerk aanpast, is dat werk waarvoor je kennis van het hele systeem nodig hebt. En bij vloerverwarming werkt het aftappen van een enkel circuit anders dan bij gewone radiatoren.
De volgorde is het belangrijkste: eerst afsluiten, dan ontluchten, dan de afvoer openen. Doe je dat in de juiste volgorde, dan is een radiator aftappen een klusje van een kwartier.
