Een radiator doorspoelen doe je door het vuile water via de aftapper aan de onderkant van de radiator af te laten lopen en daarna schoon water door de radiator te laten stromen totdat het water helder uitkomt. Dit is zinvol als je ziet dat het water in je verwarmingssysteem donker of zwart gekleurd is, want dat wijst op roest en slib dat de warmteafgifte belemmert.
Hieronder lees je wanneer je een radiator moet doorspoelen, welk gereedschap je nodig hebt en hoe je het stap voor stap aanpakt.
Wanneer is een radiator doorspoelen nodig?
Het duidelijkste signaal is zwart of donkerbruin water. Dat water is vervuild met roestdeeltjes en slib die zich door de jaren heen ophopen in het verwarmingssysteem. Een radiator die minder warm wordt dan vroeger, terwijl de ketel normaal werkt, is een ander teken. Het slib zet zich aan de binnenwand vast en vormt een isolerende laag die de warmteoverdracht tegengaat.
Hoe oud het systeem is, maakt verschil. In oudere cv-installaties zonder goede waterbehandeling stapelt vuil zich sneller op. Als je ooit een radiatorkraan of thermostaat hebt vervangen en daarbij lucht het systeem ingekomen is, kan dat oxidatie versnellen en de vervuiling erger maken.
Wat heb je nodig?
- Een emmer of lage bak die onder de aftapper past
- Een stuk slang dat op de aftapper past (handig om het water weg te leiden)
- Een radiatorsleutel of een platte schroevendraaier (afhankelijk van het type aftapper)
- Een ontluchtingssleutel voor de ontluchtingsschroef boven in de radiator
- Oude handdoeken of absorberend papier voor morsverlies
Radiator doorspoelen via de aftapper: stap voor stap
Stap 1: Zet de radiator af. Draai de thermostaatknop helemaal dicht en sluit ook de afsluiter aan de retourzijde (de andere kant van de radiator). Zo isoleer je de radiator van de rest van het systeem.
Stap 2: Leg een emmer of bak neer. Plaats die onder de aftapper aan de onderkant van de radiator. Sluit een stukje slang aan als de ruimte krap is, zodat je het water gecontroleerd kunt afvoeren.
Stap 3: Open de ontluchtingsschroef. De ontluchtingsschroef zit bovenaan de radiator. Door die een kwartslag los te draaien, kan er lucht in de radiator en loopt het water straks goed door.
Stap 4: Open de aftapper. Draai de aftapper langzaam open. Het water stroomt er nu uit. Je ziet meteen hoe vuil het is. Zwart, troebel water is normaal in een verwaarloosd systeem. Laat het volledig leegstromen.
Stap 5: Spoel door met schoon water. Koppel een tuinslang aan de aftapper of vul de radiator opnieuw via het systeem en laat het water er weer uit stromen. Herhaal dit totdat het water dat uit de aftapper komt, helder is. Dit kan soms twee tot drie keer nodig zijn.
Stap 6: Sluit alles weer af. Draai de aftapper dicht, sluit de ontluchtingsschroef en open daarna de radiatorkraan en de retourklep weer. Ontlucht de radiator daarna goed via de ontluchtingsschroef, zodat er geen lucht in blijft zitten.
Stap 7: Controleer het systeem op druk. Na het doorspoelen is de kans groot dat de waterdruk in het systeem gedaald is. Controleer de manometer op de ketel. De druk hoort doorgaans tussen de 1,5 en 2 bar te staan. Vul bij als dat nodig is via de vulkraan van de cv-installatie.
Valkuilen waar je op moet letten
Gebruik nooit kraanwater als definitieve vulling zonder na te denken over waterbehandeling. Kraanwater bevat zuurstof en kalk die het roestproces versnellen. In de meeste systemen wordt speciaal cv-water of een inhibitor (beschermingsmiddel) gebruikt. Check de instructies van je cv-ketel of raadpleeg een installateur hierover.
Twijfel je of de aftapper lekt nadat je hem hebt dichtgedraaid? Laat hem dan niet onbeheerd. Een lekkende aftapper moet snel worden vervangen, want aanhoudend waterverlies leidt tot drukverlies in het hele systeem en kan schade aan de ketel veroorzaken.
Wil je niet één radiator doorspoelen maar het hele systeem reinigen, dan is een professionele chemische reiniging of magnetitfilter een betere aanpak. Dat is werk voor een installateur.
Een radiator doorspoelen is een klus die de meeste doe-het-zelvers zelf kunnen uitvoeren met gewoon huishoudelijk gereedschap. Zorg dat je de aftapper volledig dicht kunt draaien voordat je begint, en werk rustig zodat je geen water morst op de vloer of plinten. Na het doorspoelen geeft de radiator in de meeste gevallen merkbaar meer warmte af.
