Begin altijd onderaan met ontluchten en werk van beneden naar boven. Dat klinkt misschien niet logisch, maar het is de juiste volgorde. Lucht stijgt op, dus als je begint bij de bovenste verdieping, zakt het waterpeil in het systeem terwijl je beneden nog bezig bent. Dat kan nieuwe lucht aanzuigen en je werk ongedaan maken.
Waarom boven beginnen averechts werkt
Stel dat je een woning hebt met een begane grond en een eerste verdieping. Als je eerst de radiatoren op de eerste verdieping ontlucht, zijn die vrij van lucht. Mooi. Maar zodra je daarna de begane grond ontlucht, daalt het water in de leidingen. Dat zorgt ervoor dat de radiatoren boven opnieuw lucht kunnen trekken. Je begint dus eigenlijk opnieuw. Feenstra beschrijft dit effect ook: bij ontluchten boven naar beneden zit er beneden nog lucht terwijl boven al klaar is, en zodra je beneden ontlucht zakt het waterpeil met als gevolg nieuwe luchtinslag boven.
Door onderaan te beginnen vul je het systeem van onderaf op met water. De lucht wordt stap voor stap omhooggedreven en kan bij de bovenste radiatoren als laatste ontsnappen. Zo werk je met de natuurkunde mee in plaats van ertegen.
De juiste volgorde voor radiator ontluchten: boven of onder
De volgorde die werkt is als volgt:
- Begin bij de radiator die het verst van de cv-ketel af staat én het laagst zit. Dat is meestal een radiator op de begane grond, aan het einde van de leidinggroep.
- Werk daarna verder naar radiatoren die dichter bij de ketel zitten of hoger in het huis hangen.
- Eindig bij de radiator die het hoogst zit én het dichtst bij de ketel is.
In de praktijk betekent dit: eerst begane grond, dan eerste verdieping, dan tweede verdieping (als die er is). Binnen één verdieping ga je van ver naar dichtbij de ketel.
Hoe ontlucht je een radiator?
Voor het ontluchten heb je een ontluchtersleutel nodig (een vierkant sleuteltje, vaak meegeleverd bij de radiator of te koop voor een paar euro) en een doekje of bakje voor het waterdruppeltje dat eruit komt.
- Zet de verwarming uit en wacht tot het water iets is afgekoeld, zo’n 10 tot 15 minuten. Heet water spat.
- Zoek het ontluchtingsventiel. Dat zit bovenaan de radiator, aan één van de zijkanten. Het is een klein, vierkant nippeltje in een ronde plug.
- Zet het bakje of doekje eronder.
- Draai het ventiel langzaam een kwartslag tot een halve slag los met de sleutel. Draai niet verder dan een halve slag, anders schiet het ventiel eruit.
- Je hoort lucht ontsnappen, een sissend geluid. Wacht tot dat geluid stopt en er een dun straal water uitkomt.
- Draai het ventiel direct dicht zodra het water verschijnt. Klaar.
- Herhaal dit bij elke radiator in de juiste volgorde.
Controleer na het ontluchten de waterdruk op de cv-ketel. Door het ontluchten daalt de druk iets. De druk moet normaal gesproken tussen de 1,5 en 2 bar liggen als het systeem koud is. Is de druk lager, vul dan bij via de vulkraan van de ketel totdat je weer op de juiste waarde zit.
Wanneer moet je eigenlijk ontluchten?
Het is tijd om te ontluchten als een radiator niet of ongelijkmatig warm wordt, terwijl de cv-ketel gewoon aanstaat. Voel dan aan de boven- en onderkant van de radiator: is de onderkant warm maar de bovenkant koud of lauw, dan zit er lucht in. Een kloppend of borrelend geluid in de leidingen wijst ook op ingesloten lucht.
Ontlucht het hele systeem het liefst aan het begin van het stookseizoen, voordat de verwarming echt hard nodig is. Zo voorkom je kou in huis op een moment dat het niet uitkomt.
Kort samengevat: begin altijd onderaan en werk naar boven toe. Doe je het andersom, dan riskeer je dat je het twee keer moet doen. De hele klus duurt bij een gemiddeld huis met vijf tot acht radiatoren hooguit een halfuur.
Lees ook
