Een verstopte radiator warmt niet of nauwelijks op, terwijl de rest van je verwarmingssysteem het gewoon doet. Dat is het meest herkenbare teken. De oorzaak zit bijna altijd in slib of roest dat zich heeft opgehoopt in de radiator, waardoor het warme water er moeilijk of niet meer doorheen stroomt. Gelukkig is een verstopte radiator in veel gevallen zelf op te lossen door te ontluchten of door te spoelen.
Hoe herken je een verstopte radiator?
Het duidelijkste signaal is een radiator die koud of lauwwarm blijft terwijl andere radiatoren in huis warm worden. Vaak is het patroon veelzeggend: de bovenkant van de radiator voelt warm aan, maar de onderkant blijft koud. Dat wijst op slib dat zich heeft vastgezet onderin, waardoor het water er niet goed doorheen kan circuleren.
Andere signalen die kunnen wijzen op een verstopte radiator:
- De radiator maakt kloppende of gorgelende geluiden.
- De radiator warmt langzaam op vergeleken met vroeger.
- Het water dat je afvoert bij het ontluchten ziet er donker of modderig uit.
- Na het ontluchten verandert er weinig aan de warmte.
Een radiator die helemaal koud blijft maar wel goed ontlucht is (er komt alleen water, geen lucht), is vrijwel zeker verstopt met slib. Is er wél lucht aanwezig, dan is ontluchten de eerste stap. Daarna kun je beoordelen of er ook sprake is van een verstopping.
Eerst ontluchten, dan doorspoelen
Voordat je een radiator doorspoelt, is het verstandig om hem eerst te ontluchten. Ontluchten is eenvoudig en kost maar een paar minuten. Je draait de ontluchtingsschroef (linksboven of rechtsboven aan de radiator) een klein stukje open met een radiatorsleuteltje. Houd een doekje of bakje onder. Er komt eerst lucht uit, daarna water. Zodra er alleen water loopt, draai je de schroef weer dicht. Als de radiator daarna nog steeds niet warm wordt, is doorspoelen de volgende stap.
Radiator doorspoelen: zo pak je het aan
Doorspoelen doe je om het slib uit de radiator te verwijderen. Je kunt dit op twee manieren aanpakken: terwijl de radiator aan de muur blijft hangen, of nadat je hem hebt afgehangen. Afgehangen doorspoelen is grondig maar vergt meer werk. Doorspoelen terwijl de radiator hangt is makkelijker, maar minder effectief bij ernstige verstopping.
Doorspoelen terwijl de radiator hangt:
- Zet de verwarmingspomp uit en laat het systeem afkoelen.
- Sluit de twee afsluitkranen van de radiator (aanvoer en retour).
- Hang een emmer onder de ontluchtingsschroef en onder de retourkraan.
- Open de ontluchtingsschroef zodat er lucht in kan komen.
- Open de retourkraan voorzichtig: het water (en het slib) loopt eruit.
- Sluit daarna de retourkraan, open kort de aanvoerkraan om te spoelen, en herhaal dit een paar keer.
- Vul de radiator daarna weer, ontlucht hem en open beide kranen opnieuw.
Doorspoelen nadat je de radiator afhangt:
- Sluit beide afsluitkranen en leg handdoeken neer.
- Draai de verbindingen los en hang de radiator van de muur.
- Neem hem mee naar buiten en spoel hem door met een tuinslang, van beide kanten afwisselend.
- Blijf spoelen totdat het water helder uitkomt.
- Hang de radiator terug, vul het systeem bij en ontlucht.
Let op: als je het systeem deels leegloopt, moet je daarna de cv-ketel bijvullen via de bijvulkraan. Controleer de waterdruk op de manometer, die hoort bij een normaal woonhuis meestal tussen de 1,5 en 2 bar te staan.
Wanneer is een verstopte radiator niet meer zelf op te lossen?
Als doorspoelen geen resultaat geeft, kan de verstopping te ernstig zijn voor een doe-het-zelf-aanpak. Dat geldt zeker als meerdere radiatoren in huis problemen geven: dat wijst op slib in het hele systeem, niet alleen in één radiator. In dat geval is chemisch reinigen of professioneel doorspoelen van de hele installatie verstandig. Een installateur gebruikt daarvoor een spoelmachine die het water onder hoge druk door het systeem pompt.
Het heeft ook weinig zin om een radiator te blijven doorspoelen als de binnenkant ernstig verroest is. Roestschade zie je aan bruinrood water dat blijft komen, ook na lang spoelen. In dat geval is vervangen de betere keuze.
Heb je na het doorspoelen en bijvullen nog steeds een radiator die niet warm wordt, dan kan er ook een probleem zijn met de thermostaatknop, de afsluitkraan of de pomp. Dat valt buiten de verstopping zelf en vraagt een aparte controle. Een verstopte radiator is irritant maar bijna altijd oplosbaar, zeker als je er op tijd bij bent.
