Een radiator vervangen zonder aftappen is mogelijk, en veel mensen doen het zelf. De truc zit in het afsluiten van de radiator met de twee afsluiters die aan weerszijden van de radiator zitten, zodat het water in de rest van het systeem gewoon blijft staan. Je hoeft het cv-systeem dus niet leeg te laten lopen.
Dit werkt alleen als je radiator twee werkende afsluiters heeft: een thermostaatkraan aan de aanvoerkant en een instelbare afsluiter (retourknop) aan de retourkant. Zijn die aanwezig en functioneren ze goed, dan kun je verder met het stappenplan hieronder.
Wat je nodig hebt
- Een emmer of bak (voor het resterende water in de radiator)
- Een paar oude handdoeken of absorberend materiaal
- Een verstelbare sleutel of steeksleutel
- Eventueel een waterpomptang
- Plakband of een pen om de stand van de retourknop te markeren
Radiator vervangen zonder aftappen: de stap voor stap uitleg
Stap 1: Draai de thermostaatkraan dicht. Draai de thermostaatknop helemaal naar nul of naar de laagste stand. Dit sluit de aanvoer van warm water af.
Stap 2: Sluit de retourknop af. Aan de andere kant van de radiator zit de retourknop, ook wel instelknop of retourventiel genoemd. Noteer of markeer de huidige stand voor je hem dichtdraait, zodat je hem straks precies zo terugzet. Draai de dopmoer eraf en draai de binnenste pin met een schroevendraaier helemaal dicht (met de klok mee). Zet de dopmoer er weer op.
Stap 3: Ontlucht de radiator om de druk weg te halen. Open het ontluchtingsventiel bovenaan de radiator een klein beetje. Houd een doekje bij de hand. Je hoort lucht ontsnappen. Zo daalt de waterdruk in de radiator zelf, wat het loskoppelen makkelijker maakt.
Stap 4: Zet een emmer klaar en koppel de radiator los. Draai de verbindingsmoeren aan beide kanten los. Er komt een kleine hoeveelheid water vrij, want de radiator zelf bevat nog water. Een gemiddelde woonkamerradiator bevat naar schatting 2 tot 6 liter, afhankelijk van het formaat. Dat water kun je eenvoudig opvangen met een emmer en handdoeken.
Stap 5: Haal de radiator van de beugels. De meeste radiatoren hangen op twee of meer beugels. Til de radiator omhoog en haal hem van de haakjes. Let op: een radiator kan zwaar zijn. Vraag zo nodig om een tweede paar handen.
Stap 6: Hang de nieuwe radiator op en sluit hem aan. Bevestig de nieuwe radiator op de beugels en sluit de aansluitingen aan met de juiste moeren. Gebruik indien nodig wat Teflon-tape op de schroefdraad om lekkage te voorkomen.
Stap 7: Open de afsluiters weer. Zet de retourknop terug op de gemarkeerde stand en draai de thermostaatknop open. Ontlucht de nieuwe radiator goed door het ontluchtingsventiel te openen totdat er een ononderbroken straal water uitkomt in plaats van lucht.
Stap 8: Controleer op lekkage. Laat het systeem opwarmen en controleer alle aansluitingen op vocht of druppels. Droog de aansluitingen eerst goed af voor je controleert, anders zie je niets.
Wanneer werkt dit niet?
Het vervangen van een radiator zonder aftappen lukt alleen als de afsluiters aan beide kanten goed werken en niet verroest of vastgezet zijn. Is een afsluiter al jaren niet gebruikt, dan kan hij vastklemmen of lekken als je hem probeert te sluiten. Forceer een vastzittende afsluiter nooit zomaar. Als er twijfel is over de staat van de afsluiters, is het verstandig om het systeem wél af te tappen of een installateur erbij te halen.
Heb je geen retourknop, maar alleen een vaste aansluiting aan de retourkant zonder afsluiter? Dan kun je het systeem niet afsluiten en moet je het water wél aftappen voor je de radiator koppelt.
Veelgemaakte fouten
- De stand van de retourknop niet markeren voor het dichtdraaien. Hierdoor is de balans van het systeem daarna verstoord.
- Vergeten te ontluchten na het aansluiten. Een radiator die niet goed wordt ontlucht, wordt niet warm of maakt kloppende geluiden.
- Te weinig ruimte onder de aansluiting voor de emmer. Zorg dat je emmer laag genoeg past voor de aansluiting zit.
- Teflon-tape in de verkeerde richting wikkelen. Wikkel altijd met de klok mee, in de richting van de schroefdraad.
Een radiator vervangen zonder het systeem af te tappen is een klus die de meeste doe-het-zelvers goed zelf kunnen uitvoeren, mits de afsluiters deugdelijk zijn. Neem even de tijd om de stand van de retourknop te noteren, zorg voor voldoende absorberend materiaal bij de hand, en ontlucht de nieuwe radiator goed na het monteren. Dat zijn de drie dingen die het verschil maken tussen een droge klus en een natte vloer.
