De verwarming gaat traditioneel aan als de temperatuur in huis structureel onder de 18 graden Celsius daalt en dat gevoel van kilte echt aanhoudt. Dat is geen exact moment op de kalender, maar in de praktijk valt het bijna altijd ergens in september of oktober. Een veelgebruikt uitgangspunt: het officiële stookseizoen begint op 1 oktober. Veel mensen houden die datum aan als grens, zodat de verwarmingsketel in de zomermaanden gewoon uitblijft.
Of dat voor jou ook het juiste moment is, hangt af van je huis, je gewoontes en hoe goed je isoleert. Hieronder lees je wanneer het slim is om de verwarming aan te zetten, wanneer je er beter nog even mee wacht, en hoe je de thermostaat zo instelt dat het comfortabel én zuinig blijft.
Wanneer verwarming aan zetten: de praktische richtlijn
Een goede vuistregel is de zogeheten buitentemperatuurgrens. Als de buitentemperatuur meerdere dagen achter elkaar onder de 10 tot 12 graden Celsius blijft, wordt het in de meeste woningen vanzelf frisser dan aangenaam. Dan is het tijd om de verwarming in te schakelen. Eén koude dag is geen reden; een aanhoudende periode van lage temperaturen wel.
Binnen is de maatstaf eenvoudiger: zakt de temperatuur in de woonkamer onder de 18 graden, dan is stoken gerechtvaardigd. Slaapkamers mag je rustiger houden, rond de 16 graden is prima voor de meeste mensen. Voel je je al koud bij 19 graden, dan is dat ook een signaal, want comfort telt mee.
In de praktijk zetten de meeste huishoudens de verwarming aan ergens tussen half september en half oktober. Wie extra zuinig is, houdt het stookseizoen strak bij en wacht tot 1 oktober, ongeacht het weer.
Redenen om nog even te wachten
Stoken terwijl het buiten 15 graden is en de zon de woonkamer verwarmt, is weggegooid geld. Een paar trucs om het nog even vol te houden zonder te rillen:
- Trek een extra trui aan. Eén laag kleding extra scheelt snel één tot twee graden in gevoel.
- Sluit gordijnen zodra het donker wordt. Dikke gordijnen houden warmte beter vast.
- Gebruik een elektrische deken of kruik op de bank of in bed.
- Laat overdag zonlicht naar binnen. Directe zon op een koude dag verwarmt een kamer merkbaar.
Elk dag later dat de verwarming pas aanspringt, scheelt gas of elektriciteit. Over het hele stookseizoen loopt dat op.
Welke temperatuur instel je als de verwarming eenmaal aan is?
Als je besluit om de verwarming aan te zetten, is de instelling van de thermostaat net zo belangrijk als het moment van inschakelen. De meest aanbevolen instelling voor een woonkamer overdag is 19 tot 20 graden. Elke graad lager scheelt naar schatting 6 tot 7 procent op je stookkosten over een heel seizoen.
Zet de thermostaat ’s nachts terug naar 15 of 16 graden, of schakel de verwarming ’s nachts helemaal uit als je goed geïsoleerd woont. Programmeerbare thermostaten of een slimme thermostaat doen dit automatisch. Je hoeft er dan niet meer zelf aan te denken.
Voor de badkamer geldt een andere logica: die heeft alleen warmte nodig als je erin bent. Een tijdschakelaar op de badkamerverwarming is praktischer dan hem de hele dag laten draaien.
Heeft het type woning invloed op het moment?
Ja, absoluut. Een slecht geïsoleerde tussenwoning koelt veel langzamer af dan een vrijstaand huis met enkelvoudig glas. In een appartement midden in een flatgebouw heb je soms helemaal geen verwarming nodig zolang de buren rondom je ook verwarmen. In een oudere, slecht geïsoleerde woning ben je eerder aangewezen op de ketel.
Vloer- en spouwmuurisolatie houden de warmte langer vast, waardoor je de verwarming later kunt inschakelen én sneller kunt uitschakelen. Wie in een goed geïsoleerde woning woont, kan soms weken later beginnen met stoken dan een buurman in een vergelijkbare straat.
Als je niet zeker weet hoe goed je huis isoleert, is de eenvoudigste test: meet de binnentemperatuur op een koude dag zonder verwarming. Daalt die snel, dan is je schil weinig isolerend en zal de verwarming vroeger moeten aanspringen.
Een goede instelling is dus: ga de verwarming aan als het buiten structureel koud wordt, de binnentemperatuur zakt onder de 18 graden, en extra kleding of gordijnen het probleem niet meer oplossen. De datum van 1 oktober is een handige stok achter de deur, maar je gevoel en het thermometer in huis zijn uiteindelijk de beste leidraad.
