Een thermostaat is een apparaat dat de temperatuur in je huis regelt door de verwarmingsketel of warmtepomp aan en uit te schakelen. Het meet de ruimtetemperatuur, vergelijkt die met de ingestelde doeltemperatuur en stuurt op basis daarvan je verwarmingssysteem aan. Zo houdt het je huis op de gewenste temperatuur, zonder dat je daar zelf elke keer iets voor hoeft te doen.

Je vindt een thermostaat meestal op een centrale plek in huis, zoals de gang of woonkamer. Die locatie is bewust gekozen: de thermostaat meet de luchttemperatuur op die plek en gebruikt dat als maatstaf voor de hele woning. Hangt hij in de zon of dicht bij een radiator, dan meet hij verkeerd en reageert je verwarming onnodig vroeg of te laat.

Hoe werkt een thermostaat precies?

De werking van een thermostaat is eenvoudig. Je stelt een gewenste temperatuur in, bijvoorbeeld 20 graden. De thermostaat meet voortdurend de actuele temperatuur in de ruimte. Zakt die onder de ingestelde waarde, dan stuurt de thermostaat een signaal naar de ketel om te gaan stoken. Bereikt de kamer de gewenste temperatuur, dan stopt het signaal en slaat de ketel uit.

Dit aan-en-uitsysteem heet thermostatische regeling. Het lijkt simpel, maar er zit een kleine marge in ingebouwd, ook wel de hysterese genoemd. Die marge voorkomt dat de ketel om de paar seconden aan en uit springt. In de praktijk betekent dit dat de ketel pas uitschakelt als de kamer iets boven de doeltemperatuur zit, en pas weer aanstuurt als hij iets eronder zakt.

Typen thermostaten

Er zijn drie veelgebruikte soorten thermostaten, elk met een ander niveau van comfort en bediening.

  • Analoge (kamerthermostaat): de oudste variant met een instelknop of schuif. Je stelt handmatig een temperatuur in en die blijft zo totdat je er zelf iets aan verandert. Eenvoudig, maar biedt geen automatische schema’s.
  • Programmeerbare thermostaat: hiermee stel je van tevoren in wanneer het warm moet zijn. Bijvoorbeeld ’s ochtends om 7 uur naar 20 graden en ’s nachts naar 16 graden. Handig voor mensen met een vaste dagindeling.
  • Slimme thermostaat: een wifi-thermostaat die je via je telefoon bedient, zelfs op afstand. Veel slimme thermostaten leren je gedrag na verloop van tijd en passen het schema automatisch aan. Voorbeelden zijn de Nest, Tado en Nefit Easy.

Wat is het verschil met een kamerthermostaat en een klokthermostaat?

De term “kamerthermostaat” is gewoon een andere naam voor een gewone thermostaat: een apparaat dat de temperatuur in de kamer meet en de ketel aanstuurt. Een klokthermostaat is een programmeerbare variant waarbij een ingebouwde klok bepaalt welke temperatuur op welk tijdstip actief is. In dagelijks taalgebruik worden deze termen door elkaar gebruikt, maar ze beschrijven in feite allemaal hetzelfde basisprincipe.

Thermostaat en vloerverwarming

Bij vloerverwarming werkt een thermostaat op dezelfde manier, maar reageert het systeem trager dan radiatoren. Vloerverwarming warmt langzaam op en koelt ook langzamer af. Daardoor stel je een thermostaat voor vloerverwarming bij voorkeur een paar graden lager in dan bij radiatoren, en geef je het systeem meer tijd om de gewenste temperatuur te bereiken. Een slimme of programmeerbare thermostaat werkt hier goed, omdat die al op tijd begint te stoken zodat de ruimte op het juiste moment de gewenste temperatuur heeft.

Wat doet een thermostaat voor je energieverbruik?

Een thermostaat helpt je energiegebruik te beheersen. Elke graad lager stoken scheelt ruwweg 6 procent op je stookkosten (een veelgenoemde vuistregel in de energiesector, al kan het exacte percentage per woning verschillen). Door ’s nachts of overdag als niemand thuis is de temperatuur automatisch te laten zakken, bespaar je zonder er zelf bij na te denken. Een programmeerbare of slimme thermostaat doet dat automatisch voor je.

Een thermostaat is dus het hart van je verwarmingssysteem: zonder dit apparaat stoken de meeste ketels gewoon door, ongeacht hoe warm het al is. Of je nu een eenvoudige analoge knop hebt of een slimme variant met app-bediening, het principe blijft hetzelfde: meten, vergelijken en aansturen.

Design en lifestyleDesign en lifestyle

Make it home

De afgelopen tijd brachten we met z’n allen veel tijd door in ons eigen huis. Met behulp van onze artikelen maken we van jouw huis een echt thuis.  Heb je een vraag of ben je enthousiast geworden en wil jij graag de mogelijkheden bespreken voor een samenwerking? Stuur ons dan nu een berichtje. redactie@makeithome.nl

Laatste berichten

Hoe moet ik mijn jaloezieën schoonmaken?

Uitgelicht

Welke eettafel weerspiegelt het beste jouw persoonlijke stijl? Facebook Twitter Youtube Envelope Instagram Pinterest