Een radiatorombouw maken is goed te doen als doe-het-zelver, zolang je de juiste maten neemt en het goede materiaal kiest. Je bouwt in feite een houten kast om je radiator heen, die de verwarmde lucht nog steeds laat circuleren maar het apparaat zelf aan het zicht onttrekt. In dit artikel lees je hoe je dat aanpakt, welk materiaal je nodig hebt en waar je op moet letten.
Wat heb je nodig om een radiatorombouw te maken?
Voor een zelfgemaakte radiatorombouw werk je het makkelijkst met MDF of multiplex. MDF is glad, makkelijk te schilderen en goedkoop, maar minder sterk bij vocht. Multiplex is wat steviger. Kies een plaatdikte van 12 tot 18 mm voor de zijkanten en de bovenkant. Voor de voorkant gebruik je een roostersysteem of geperforeerde plaat zodat de warme lucht vrijuit kan stromen.
Dit heb je minimaal nodig:
- MDF- of multiplex-platen op maat
- Fineerzaag of figuurzaag (voor roosters of uitsparing in de voorzijde)
- Houtlijm en schroeven
- Schuurpapier (korrel 120 en 240)
- Primer en verf of lakverf
- Meetlint en potlood
- Winkelhaak
Wil je de zaagwerkzaamheden overslaan? Dan kun je platen op maat laten zagen. Daarvoor bieden sommige webwinkels zaagdiensten aan waarbij je exact de afmetingen opgeeft en de stukken kant-en-klaar thuisbezorgd krijgt. Dat scheelt tijd en gereedschap.
Maten opmeten: dit mag je niet overslaan
Goede maten zijn de basis van een goed resultaat. Meet de breedte, hoogte en diepte van je radiator op, inclusief eventuele kraankoppen en aansluitingen aan de zijkant. Houd aan alle kanten minimaal 5 centimeter vrije ruimte rondom de radiator aan. Zo kan de warmte goed circuleren en wordt de kast zelf niet te heet.
Noteer ook de hoogte van de vensterbank erboven (als die er is) en de vloerruimte eronder. Wil je de ombouw op pootjes plaatsen zodat warme lucht ook van onderen kan instomen? Dan is de vrije ruimte aan de onderkant minstens 5 tot 8 centimeter.
Controleer of de muur recht is. Scheefstand van een muur van zelfs een paar millimeter geeft anders kieren bij de afwerking. Gebruik een waterpas om dit te checken.
Radiatorombouw in stappen bouwen
Hieronder staat het bouwproces stap voor stap. Dit is voor een eenvoudige, vrijstaande ombouw zonder bevestiging aan de muur.
Stap 1: Platen opmeten en zagen. Zaag de twee zijpanelen, het bovenpaneel en de voorzijde op maat. De voorzijde is het stuk dat zichtbaar blijft; dit geef je een decoratief rooster of uitsparing. Dat kun je doen met een figuurzaag of je laat het op maat uitfrezen.
Stap 2: Rooster of uitsparing maken. Teken het patroon op de voorzijde (bijvoorbeeld een rij smalle sleuven of een geometrisch patroon) en zaag dit uit. Let op: hoe meer open oppervlak, hoe beter de luchtcirculatie. Een vuistregel is dat minimaal 30 tot 40 procent van de voorzijde open is.
Stap 3: Samenstellen. Lijm en schroef de zijpanelen aan het bovenpaneel. Gebruik een winkelhaak om rechte hoeken te garanderen. Laat de voorzijde vooralsnog los; die plaats je later als afneembaar paneel zodat je bij de radiator kunt voor onderhoud.
Stap 4: Schuren en voorbehandelen. Schuur alle vlakken eerst met grof schuurpapier (korrel 120) en daarna met fijn (korrel 240). Zet daarna een laag primer op het hout, zeker als je MDF gebruikt. MDF zuigt verf zonder primer hevig op, waardoor je veel meer lagen nodig hebt.
Stap 5: Schilderen. Breng na de primer twee lagen lakverf aan in de gewenste kleur. Schuur tussen de lagen licht bij met korrel 240 voor een glad eindresultaat.
Stap 6: Voorzijde bevestigen. Hang de voorzijde met onzichtbare magneten of kleine pianoschaarnieren. Zo is het paneel makkelijk af te nemen voor het afstellen van de thermostaat of het ontluchten van de radiator.
Veelgemaakte fouten bij het maken van een radiatorombouw
De meest gemaakte fout is een te kleine opening aan de boven- en voorzijde. Warme lucht moet ergens naartoe, anders stijgt de temperatuur in de kast op en werkt de thermostaat niet goed. Een gesloten bovenkant zonder opening is in vrijwel alle gevallen een slecht idee. Maak dus altijd een opening boven in de ombouw of zorg dat de bovenkant volledig open blijft.
Een tweede veelgemaakte fout is het vastzetten van de voorzijde met schroeven die je niet makkelijk kunt bereiken. Dat geeft gedoe bij het ontluchten van de radiator of het vervangen van een thermostaatknop. Kies altijd voor een afneembaar paneel.
Tot slot: vergeet de thermostaat niet. Als de radiator een instelbare thermostaatknop heeft, zorg dan dat die bereikbaar of zichtbaar blijft door een uitsparing in de zijkant van de ombouw te maken.
Welk materiaal werkt het beste?
MDF is de populairste keuze omdat het goed te schilderen is en betaalbaar. Nadeel is dat het slecht tegen vochtige ruimtes (zoals badkamers) kan. In een badkamer kies je beter voor waterbestendig MDF (ook wel vochtwerend MDF of MDF Hydro genoemd) of multiplex met een watervaste lijmverbinding. In een woonkamer of slaapkamer is standaard MDF prima.
Massief hout geeft een robuuster en duurzamer resultaat, maar vraagt meer zaag- en schuurwerk en is duurder. Voor een eerste DIY-project is MDF de meest toegankelijke keuze.
Een radiatorombouw op maat maken vergt een middag werk en wat gereedschap, maar het resultaat is een strakke afwerking die je interieur meteen een verzorgder uiterlijk geeft. Meet zorgvuldig, houd genoeg luchtruimte aan en kies voor een afneembare voorzijde. Dat zijn de drie dingen die het verschil maken tussen een ombouw die er goed uitziet en een die ook goed werkt.
