Hoe zonnepanelen normaal stroom opwekken
Zonnepanelen vangen zonlicht op en zetten dit om in elektriciteit. De panelen zijn aangesloten op een zogenaamde omvormer. Zo’n omvormer maakt van zonne-energie gewone stroom, net zoals je die uit het stopcontact in huis gebruikt. Op dagen dat het zonnig is, leveren veel Nederlandse huizen stroom terug aan het elektriciteitsnet. Je merkt daar weinig van. Apparaten en lampen in huis werken gewoon, omdat alles goed samenwerkt met het net. Ook als je overdag veel gebruikt, helpen je panelen mee. Je bent dan soms deels of helemaal zelfvoorzienend.
Stroomuitval: wanneer het licht toch uitgaat
Wanneer er een storing is in het elektriciteitsnet, valt de stroom uit in het hele huis. Dit heet stroomuitval. Ook als de zon volop schijnt, werken apparaten ineens niet meer. Veel mensen denken dat je met zonnepanelen bij stroomuitval gewoon stroom hebt, maar dat klopt niet. De reden is eenvoudig: de omvormer van zonnepanelen werkt alleen als er spanning op het net staat. Zodra die spanning wegvalt, stopt de omvormer direct met werken. Dit doet hij uit veiligheid. Zonder deze beveiliging kan teruggeleverde stroom gevaarlijk zijn voor monteurs die aan het net werken. Dus als het net uitvalt, maakt het niet uit hoe veel zon je op je dak hebt: je zonnepanelen leveren geen stroom meer.
De rol van omvormers bij een storing
De omvormer zorgt ervoor dat stroom uit zonnepanelen wordt omgezet naar bruikbare stroom voor in huis. Bij normale omstandigheden levert hij overtollige stroom aan het openbare net en gebruikt het systeem de rest zelf. Maar om spanning en veiligheid te waarborgen, schakelt elke normale omvormer bij een stroomstoring zichzelf uit. Dit resultaat merk je meteen: er komt geen stroom meer uit je stopcontact, afkomstig van je panelen. Die stopt dus automatisch. De meeste standaard installaties zijn dus niet geschikt om bij een storing toch stroom te leveren aan huis. Er kan zelfs schade aan spullen of het dak ontstaan als iemand probeert het systeem om te bouwen zonder goede kennis. Zorg altijd dat je veilig met elektra omgaat.
Toch eigen stroom tijdens een storing: speciale oplossingen
Toch is het mogelijk om zonnepanelen bij stroomuitval te laten werken, maar daarvoor heb je speciale onderdelen nodig. Er zijn omvormers op de markt die wél zelfstandig kunnen zorgen voor stroom in huis als het net uitvalt. Dit heet een back-up functie, waarbij de panelen één of meer stopcontacten in huis kunnen voeden zonder dat er landelijk stroom is. Vaak gaat dat samen met een thuisbatterij. Die batterij slaat stroom op als de zon schijnt, en levert het pas aan je huis als je het nodig hebt. Dit zorgt ervoor dat je koelkast, internet of lichten het toch blijven doen. Zulke systemen zijn wel duurder. De installatie moet precies goed aangelegd zijn door een vakman, omdat dit anders gevaarlijk kan zijn. De meeste bestaande huizen hebben dit nog niet, maar de techniek wordt steeds bekender. In de toekomst krijgen meer woningen zo’n systeem.
Voor- en nadelen van noodstroom met panelen
Noodstroom uit je eigen panelen heeft aantrekkelijke kanten. Je bent minder afhankelijk van grote stroomleveranciers en blijft langer online of warm in huis bij problemen. Wel moet je goed letten op de kosten en regelgeving: niet elke omvormer kan deze taak aan en niet elk huis mag zomaar aanpassingen maken in de meterkast. Vraag bij twijfel altijd advies bij een erkende elektricien of installateur. Met de juiste apparatuur kun je tijdens een stroomstoring vaak wel een paar uur uit de voeten, maar je redt het nooit eindeloos zonder netstroom. Apparaten die veel stroom vragen, zoals elektrische ovens en wasmachines, kun je ook bij zo’n noodsysteem meestal niet gebruiken. Het gaat vooral om de belangrijkste lampen, opladen van de mobiel en bijvoorbeeld de wifi.
Veelgestelde vragen over zonnepanelen bij stroomuitval
-
Kunnen zonnepanelen blijven werken als de stroom uitvalt?
Zonnepanelen werken meestal niet als de stroom uitvalt, omdat de omvormer voor de zekerheid uitschakelt bij een storing. Alleen systemen met een speciale back-up functie leveren stroom tijdens uitval.
-
Wat heb je nodig om bij stroomuitval eigen zonnestroom te gebruiken?
Om bij stroomuitval eigen zonnestroom te kunnen gebruiken, heb je een systeem nodig met een back-up omvormer en vaak ook een thuisbatterij. Hiermee kun je een deel van de stroom zelf blijven gebruiken als het aan het net ontbreekt.
-
Waarom schakelen zonnepanelen uit bij een storing van het net?
De omvormer schakelt uit bij een storing om te voorkomen dat er spanning op het net blijft staan. Dit is nodig voor de veiligheid van monteurs die aan het elektriciteitsnet werken.
-
Kun je gevaar lopen als je zonnepanelen probeert om te bouwen zonder kennis?
Het is gevaarlijk om zelf te sleutelen aan de installatie voor noodstroom. Dit kan leiden tot schade, kortsluiting of zelfs brand. Laat het altijd over aan een vakman.
